TÌM HIỂU VỀ ĐÁ QUÝ

Đá quý Việt Nam là ngành công nghiệp non trẻ, chúng được phát hiện lần đầu tiên vào những năm 1980 của thế kỷ trước với các phát hiện Đá Ruby , saphia đầu tiên tại Lục Yên vào năm 1987 trong thời kỳ lập bản đồ địa chất. Tiếp theo là việc phát hiện mỏ đá ruby Quỳ Châu (Nghệ An) vào những năm 1990 và một loạt các điểm mỏ sapphia liên quan với basalt miền nam Việt Nam. Ruby, saphia chất lượng thương phẩm chính yếu được khai thác trong sa khoáng đồng hành với các khoáng chất khác như spinel, granat (ở các mỏ Lục Yên, Quỳ Châu) và zircon, peridot (miền nam Việt Nam). đối với đá quý đội ngũ II phải kể đến aquamarin, beryl, topaz, thạch anh, tektit, fluorit, opal, canxedon, tuamalin, nephrit, amazonit,… cũng tuần tự được phát hiện và khai thác.

Các Loại Đá Qúy  nhóm I (RUBY, SAPHIA, KIM CƯƠNG, EMERALD) Các mỏ ruby và saphia Khu vực Yên Bái: Các phát hiện đầu tiên về khoáng vật corindon vào những năm 50 của thế kỷ 20 do các nhà địa chất phát hiện trong quá trình ra đời bản đồ địa chất 1/500.000 bờ cõi Việt Nam (do nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương làm chủ biên). Tuy vậy , khi đó chúng ta mới chỉ biết được đó là khoáng vật corindon bình thường và chưa ai biết được trị giá thực của chúng. Ngay từ thời xa xưa, tại huyện yên bình, tỉnh Yên Bái đã tồn tại một địa danh mang tên chợ Ngọc (khu vực này hiện giờ đang nằm dưới lòng hồ Thác Bà) và người ta kể lại rằng những dòng suối chảy qua khu vực trên được bắt nguồn từ Dãy Núi Con Voi chảy xuống khi đó những viên ruby màu đỏ kích cỡ lớn nằm rải rác dọc theo các dòng suối và người ta thường nhặt về bày trong tủ kính hoặc cho con nhỏ chơi. giả sử có mổ gà, mổ vịt ở khu vực này thì vẫn đôi khi phát hiện được ruby trong bao tử của chúng. Cho mãi đến cuối những năm 80 của thế kỷ trước chúng ta mới biệt được giá trị thực của ruby khi mà có những phát hiện lớn tại Lục Yên và người Thái bắt đầu sang Việt Nam để thu mua với giá rất cao.

đá ruby được khai thác ở Lục Yên – Yên Bái phía Bắc Vietnam

Các mỏ đruby thuộc tỉnh Yên Bái nằm rải rác dọc theo quốc lộ 70 kéo dài từ thị xã Yên Bái lên huyện lỵ Lục Yên, với các điểm mỏlừng danh như Tân Hương (nơi khai thác được viên ruby Ngôi sao Việt Nam nặng 2.58kg và hiện được coi là bảo bối quốc gia , một mảnh vỡ nhỏ của viên này nặng 290cts được bán đấu giá năm 1999 với giá 290.000USD), Trúc Lâu (nơi khai thác được viên ruby sao nặng 1.96kg và cũng được coi là bảo vật Quốc gia) và Lục Yên (hiện nay các hoạt động khai thác vẫn đang tiếp tục). Tại Tân Hương ta có thể gặp ruby, spinel. Tại Trúc Lâu cũng thường là ruby sao và spinel, còn tại Lục Yên thì ngoài ruby, saphia ta có thể gặp nhiều loại đá quý khác như spinel, tuamalin, amazonit, granat,….

chợ đá quý tại trung tâm thị trấn Lục Yên – Yên Bái

Mỏ ruby Quỳ Châu: Mỏ ruby Quỳ Châu được phát hiện vào cuối những năm 80 của thế kỷ 20, và ngay từ thời đầu tiên hoạt động khai thác ào ạt và trái phép của dân đã diễn ra trên một diện tích rộng thuộc các xã Châu Bình, Châu Hồng,…với các điểm mỏ nổi danh như đồi Tỷ (nơi phát hiện được những viên có giá trị tiền tỷ) và đồi Triệu (nơi phát hiện những viên có trị giá tiền triệu) (tên các địa danh này do giới đào đá đặt). Về mặt chất lượng, ruby mỏ Quỳ Châu thuộc vào loại ruby đẹp nhất trên thế giới (tương đương với ruby mỏ Mogok của Mianma). Màu đẹp, độ bão hoà màu cao và độ tinh khiết cao. Tại đây khai thác được viên ruby nặng 56cts và bán đấu giá được 560.000USD vào năm

đá ruby thô được khai thác ở Quỳ Châu – Nghệ An những năm 1996

Lịch sử khai thác tại khu vực đồi Tỷ mang nhiều đau thương và chết chóc. Vào đầu những năm 90 tại đây hằng ngày có hang nghìn người từ các nơi kéo đến đào đãi để mong được đổi đời và chúng nằm ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng. Để rồi một vụ sập hầm đau thương đã xảy ra khiến hơn 100 người bị vùi lấp ở độ sâu hơn 80 mét. Khu mỏ ruby Quỳ Châu (Nghệ An) bây giờthuộc quyền quản lý của tổ chức CP Đá quý và Vàng Hà Nội. trong khoảng thời gian qua, đơn vị Hà Nội đã đầu tư vào việc khảo sát  lại và xin giấy phép khai thác, có thể trong một vài năm tới mỏ Quỳ Châu sẽ được khai thác lại. Miền nam Việt Nam Saphia khu vực Phan Thiết (Bình Thuận) Mỏ Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận, cách thành phố Hồ Chí Minh 200km về phía Đông. Tại đây, saphia được khai thác trên hai khu vực chính là Đá Bàn và Ma Lâm. Khu mỏ Đá Bàn: Vùng mỏ Đá Bàn thuộc xã Hồng Sơn, nằm cáchthành phố Phan Thiết 28km về phía đông bắc. Tại đây, saphia được khai thác trong các bậc thềm eluvi và deluvi với độ sâu khoảng 1-2 mét. Saphia ở đây thường có màu lam đậm, lam phớt lục, lục-lam và ít hơn là màu lục nhạt. Saphia vàng ít gặp. Mỏ saphia Đá Bàn được phát hiện đầu tiên vào năm 1992. Tại thời khắc tháng 11/1992 đều đặn có khoảng từ 2000 đến 3000 người tập trung khai thác trên diện tích khoảng 7km2. Các năm về sau lượng người khai thác giảm dần do mỏ được chuyển về quản lý bởi Tổng doanh nghiệp Đá quý và Vàng Việt Nam và một phần là lượng saphia khai thác được cũng giảm dần. cho tới hiện tại (năm 2010) vẫn còn một bộ phận nhỏ người dân khai thác trên một đôi 4 5 khu vực. Sản phẩm thu được chỉ là loại saphia có kích thước nhỏ

đá sapphire đặc thù của vùng Phan Thiết miền Nam Vietnam

Kim cương đến giờ vẫn chưa phát hiện đươc kim cương trên lãnh thổ Việt Nam, Thế nhưng các kết quả điều tra địa chất đã cho thấy các tiền đề về địa chất tại vùng Tây Bắc Việt Nam và một số tỉnh Tây Nguyên. Cụ thể là các biểu thị của các đá lamproites (lamprophyr kiềm) tại Tây Bắc với các đai mạch kimberlit tại Tây Nguyên. Vào cuối những năm 90 thê kỷ trước, đề tài kiếm tìm kim cương do Việt Nghiên cứu địa chất và khoáng sản thực hành đã phát hiện viên kim cương kích thước 2mm vùng Tây Nguyên. Đây là một tín hiệu quan trọng cho việc khẳng định sự có mặt của kim cương ở Việt Nam. Emerald Cũng giống như kim cương, cho đến nay emerald và chrysoberyl vẫn chưa phát hiện được ở Việt Nam Tuy vậy theo các nhà địa chất học thì các thành tạo và cấu trúc địa chất tại một số khu vực thuộc Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn) và Mỏ Ngọt (tỉnh Vĩnh Phúc), cũng như một số khu vực tại tỉnh Hà Giang giáp với biên cương Trung Quốc có triển vọng với loại đá quý này.

 

My Linh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *